Paslanmaz Tesisat

 


Paslanmaz boru tesisatı:
Özellikle endüstriyel alanlar başta olmak üzere, sıvı ya da gaz akışkanların sistemli bir şekilde döşenmiş borular aracılığıyla bir yerden başka bir yere taşınması için düzenlenmiş paslanmaz boru hatlarıdır. Taşınan ürünün cinsine, akış düzenine, basıncına ve ısı derecesi gibi değerlere göre uygun paslanmaz dikişli veya çekme boru ve fittings ürünlerin seçimi yapılarak paslanmaz boru tesisatı oluşturulur.

Genel kullanım amaçlı paslanmaz çelik boru tesisatlarında ağırlıklı olarak AISI 304 kalite paslanmaz ürünler kullanılmaktadır. Fakat boru hattında taşınacak ürünün özelliklerine göre AISI 316, AISI 321, AISI 309, AISI 310 ve DUBLEKS PASLANMAZ vb. gibi paslanmaz çelik ürünler kullanılmalıdır.

Paslanmaz çelik boru tesisatlarının tasarımı, sistemin performansını birinci dereceden etkileyen faktördür. Özellikle endüstriyel sektörde bu faktör bu çok önemlidir. Genel olarak 5” ve üzeri paslanmaz boru tesisatlarında paslanmaz flanş, yaka, dirsek, te ve redüksiyon gibi kaynak uçlu fittingsler, 4” ve altı paslanmaz boru tesisatlarında ise paslanmaz manşon, nipel, dirsek, te, rekor gibi paslanmaz dişli fittings ürünler kullanılabilir. Paslanmaz boru tesisatları çeşitli paslanmaz vanalar, çekvalfler, pislik tutucular (filtre) ve akışkan düzenleyicilerle kontrol edilir.

Paslanmaz boru tesisatları gıda, kimya, petrokimya, tersane, tekstil, otomotiv sanayi başta olmak üzere pek çok kullanım alanına sahiptir.

 

 


Paslanmaz boru tesisatının korozyonu:
Yapısında en az % 16 krom bulunan çelikler paslanmaz çelik sayılmaktadır. Kullanımı en uygun paslanmaz çelikler ise yapılarında ayrıca % 9 oranında nikel konsantrasyonu ihtiva ederler. İlave molibden alaşımı ile paslanmaz çelikler delik korozyonuna daha dayanıklı hale gelirler.

Paslanmaz çelik ürünler, metaloksitten oluşan fakat gözle görülemeyen pasif koruma tabakasına sahip oldukları sürece dayanıklılık gösterirler. Bu pasif koruma tabakası, cidarda kabuk bağlama, yüksek klorürlü su, montaj hataları ve klorür mevcutken oksidasyon maddeleri kullanıldığında (örneğin dezenfektasyon çalışmalarında), zarar görür ve delik korozyonu oluşur. Yine su taşı oluşumu ve sudaki yüksek klorür miktarı da paslanmaz çelik tesisatta delik ve yarık korozyonuna yol açmaktadır. Paslanmaz çeliklerdeki bir çok korozyonun temel sebebi yanlış kaynağa bağlı montaj hatalarından dolayıdır. Delik korozyonunu sağlayacak şartlar oluşmuş ise gerilmeler yırtılmalara sebep olabilmektedir.

Paslanmaz boru tesisatlarının kullanımında temel karar kriteri kesinlikle işletme ve su şartlarıdır. Uygun paslanmaz çelik ürün seçimi, korozyon tehlikesine karşı alınabilecek en iyi tedbirdir. Farklı yapıya sahip diğer ürünlerle (özellikle karbon çelik) karışık olarak yapılan tesisat uygulamalarında paslanmaz çeliklerde pratikte herhangi bir sorun oluşmaz. Fakat değersiz metaller ile temas eden yüzeylerde temas korozyonu oluşabilir. Dış yüzey korozyonu için nem yeterlidir. Az klorür katkılı izolasyon malzemesi kullanımında bile, suyun buharlaşması sonucu yüzeyde kalan klorür delik korozyonuna sebep olabilir.

Paslanmaz boru tesisatı montaj şartları:
Paslanmaz boru tesisatlarında korozyonu engellemek için;

  • Basınç testinden sonra tesisat tamamen boşaltılmalı ve su artıkları tesisattan uzaklaştırılmalıdır.
  • Yanlış montaj neticesinde sistemde hava baloncuklarının kalması engellenmelidir.

Boru tesisatı döşenirken şu hususlara dikkat edilmelidir:
  • Sadece standartlara ve normlara uygun ürünler kullanılmalıdır (borular, fittingsler, kaynak ve izolasyon malzemeleri v.b.).
  • paslanmaz boru ve fittingsler tıkanma ihtimaline karşı montaj öncesinde kontrol edilmeli, gerekli temizlikleri yapılmalıdır.
  • Kesim ve kaynak çapakları temizlenmelidir.
  • Kaynak noktaları paslanmaz tel fırça ile temizlenmelidir.
  • Kendir ve teflon dişlere sadece gerektiği kadar sarılmalıdır.
  • Paslanmaz tesisattaki tüm akışkan gerektiğinde boşaltılabilecek şekilde planlanmalı ve döşenmelidir.
  • Akış hızını engellemeyecek şekilde çap hesaplaması yapılmalıdır.
  • Montaj süresince ve tesisatı devreye almadan önce yabancı madde girişini engellemek için boru ağızları mutlaka kapatılmalıdır.
  • İşletmeye almadan önce tesisat tamamen temizlenmelidir.